سینوزیت و آلرژی چیست؟

يكي از بيماريهاي شايع مراجعه به پزشكان را سينوزيت حاد و مزمن در بر مي گيرد يكي از بالاترين مخارج بيمه را ويزيت، تشخيص و درمان سينوزيت مي دانند. اين پيشامد يعني سينوزيت در بيماران مبتلا به آلرژي بسيار شايعتر و بيشتر است تا افراد غير آلرژيك شيوع سينوزيت در بالغين بيشتر از كودكان و تا 50% به سينوزيت مبتلا مي شوند.

سینوزیت چیست؟


سینوزیت (Sinusitis) التهاب و یا ورم استر سینوس ها می باشد. عموما سینوس ها پر از هوا هستند، اما زمانیکه سینوس ها بلوکه شده و پر از جرم می شوند، باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها در این محیط رشد کرده و باعث عفونت می شوند.

مشکلاتی که باعث سینوزیت می شوند، شامل سرماخوردگی، رینیت آلرژیک، پولیپ بینی و یا تیغه بینی منحرف می باشند.

آلرژی چیست؟


آلِرژی یا حَسّاسیَت، (به انگلیسی: allergy) واکنش افراطی سیستم ایمنی بدن نسبت به عوامل گوناگون است. کسانی که دچار حساسیت هستند، دارای دستگاه ایمنی فوق هوشیار هستند که نسبت به مواد ظاهراً بی ضرر موجود در محل زندگیشان، واکنشی بیش از حد معمول نشان می‌دهند.

برای مثال گرده گیاهان، می‌تواند سیستم ایمنی شخص آلرژیک را طوری تحریک کند که گویی با یک خطر جدی روبرو شده‌است. حساسیت یک مشکل بسیار شایع است و تقریباً از هر ده نفر، دو نفر به نوعی از آن مبتلا هستند.

رویداد به هنگام یک واکنش آلرژیک


هنگامی که یک سیستم ایمنی افراطی در معرض یک ماده حساسیت‌زا قرار می‌گیرد، چند اتفاق می‌افتد:

  1. بدن برای مبارزه با ماده مذکور، شروع به تولید نوع خاصی پادتن می‌کند که IgE نام دارد.
  2. پادتن‌ها به نوعی سلول خونی که ماست‌سل mast cell نام دارد متصل می‌شوند. این سلول‌ها در دستگاه تنفسی و دستگاه گوارشی، که محل اصلی ورود عوامل آلرژی زا است، فراوانند.
  3. ماست‌سل‌ها با انفجار خود مواد شیمیایی مختلفی از جمله هیستامین و اینترلوکین آزاد می‌کنند که عامل اصلی بروز بسیاری از علایم آلرژی است که از جملهٔ این علایم می‌توان به خارش گلو، آب‌ریزش بینی، اشک‌ریزش، عطسه و سرفه اشاره نمود.

اگر مادهٔ حساسیت‌زا در هوا باشد، واکنش آلرژِیک در چشم‌ها، بینی و ریه رخ می‌دهد و اگر این ماده خورده شود، واکنش آلرژیک در دهان، معده و سایر بخش‌های دستگاه گوارش بروز می‌کند.

گاهی واسطه‌های شیمیایی آزادشده در بدن به قدری زیاد است که علایم بسیار حادی نظیر کهیر، کاهش فشار خون، شوک یا بیهوشی نیز به وجود می‌آید.

علایم آلرژی


نشانه‌های آلرژی را می‌توان به سه دسته خفیف، متوسط و حاد تقسیم نمود.

  1. واکنش خفیف، شامل نشانه‌هایی است که یک ناحیه از بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد، مانند التهاب، خارش و آبریزش از چشم. علایم خفیف به بخش‌های دیگر بدن منتقل نمی‌شوند.
  2. نشانه واکنش متوسط، در بخش‌های مختلف بدن منتشر می‌شوند و خارش چشم ممکن است به خارش گلو و تنگی نفس هم منجر شود.
  3. عکس العمل حاد که آنافیلاکسی (anaphylaxis) نام دارد، نادر است و یک موقعیت خطرناک و از جمله مواردی است که درمیان فوریت‌های پزشکی قرار دارند. در چنین مواردی، آلرژی در تمام بدن منتشر می‌شود. این حالت ممکن است با مجموعه‌ای از حملات خارش چشم و صورت آغاز شود و در عرض چند دقیقه، به سرعت در تمام بدن پخش شود و علایم جدی‌تری چون درد معده، گرفتگی عضلات، تهوع و اسهال را به دنبال داشته و در عین حال درجه التهاب مجاری تنفسی و گوارشی به حدی برسد که تنفس و بلع بسیار مشکل شود.
  4. آشفتگی ذهنی و سرگیجه نیز از جمله علایم حساسیت هستند زیرا مشکل آنافیلاکسی باعث کاهش شدید فشار خون نیز می‌شود.

عوامل ابتلاء به آلرژی


تمام افراد به آلرژی مبتلا نیستند. اکثر حسّاسیت‌ها، ارثی هستند و از والدین به فرزندان منتقل می‌شوند. اشخاص می‌توانند توانایی ابتلاء به آلرژی را نیز ارث ببرند و در عین حال به هیچ مادهٔ خاصی حساس نباشند و فقط نقش انتقال‌دهنده را بازی کنند. هنگامی که یکی از والدین به نوعی از حساسیت مبتلا باشد، شانس ابتلای فرزند او ۵۰٪ و اگر هر دو آنها آلژیک باشند، این مقدار به ۷۵٪ می‌رسد.

برخی عوامل ابتلاء به آلرژی اینها هستند:

عوامل غذایی

  • مغزیات و آجیل (به ویژه بادم زمینی)
  • ماهی‌ها و صدف‌ها
  • لبنیات
  • تخم مرغ
  • فرآورده‌های سویا
  • گندم
  • برخی میوه‌ها (مانند موز و کیوی)

عوامل محیطی

  • کائوچو (لاتکس)
  • گرده افشانی
  • کپک
  • خزحیوانات
  • نیش زنبور
  • گرد و غبار
  • دود تنباکو
  • آلودگی

تشخیص


کنترل مؤثر بیماری آلرژی وابسته به تشخیص دقیق آن می‌باشد. آزمایش حساسیت می‌تواند کمک به تأیید یا رد آلرژی کند. تشخیص درست، مشاوره و توصیه‌های پیشگیری، که بر اساس آزمایش‌های معتبر حساسیت انجام شده باشند، می‌توانند منجر به کاهش نشانه‌های حساسیت شوند و نیاز به داروهای ضد حساسیت را کم کنند.

دو روش متفاوت برای تشخیص وجود آنتی بادی‌ها و نوع حساسیت در بدن وجود دارند:آزمایش از طریق پوست و آزمایش خون که هر دوی این روشها معتبرهستند و توصیه می‌شوند. این دو روش مقرون به صرفه و اقتصادی هستند. تشخیص زود هنگام و دقیق موجب کاهش هزینه‌های مشاوره، جلوگیری از مراقبتهای ثانویه، تشخیص اشتباه و پیشامدهای حاد و اورژانسی می‌گردد. حساسیت با گذشت زمان تغییر می‌کند. تست‌های منظم در رابطه با آلرژنها، اطلاعاتی را در خصوص تغییرات بیماری و مدیریت آن و درنتیجه بهبود وضعیت زندگی و سلامت بیمار می‌دهد.

پیشگیری


در دوران بارداری، مصرف غذاهای مختلف مانند کرفس، مرکبات، فلفل خام، مارگارین و روغن نباتی با ابتلاء به اگزما در ارتباط است. مصرف بالای آنتی اکسیدان‌ها، زینک و سلنیوم در دوران بارداری می‌تواند از ابتلاء به آلرژی جلوگیری کند که این احتمال ابتلاء به آسم، خش خش سینه و اگزما را در خردسالی کاهش می‌دهد. پس از تولد و قبل از ۱۷ هفتگی، استفاده زودهنگام از غذاهای سفت و متنوع می‌تواند خطر ابتلاء نوزاد به آلرژی را افزایش دهد.

تفاوت سینوزیت و آلرژی


سینوس های پیشانی می توانند نشانه های خوبی برای تشخیص سینوزیت باشند. در اثر این بیماری با لمس نقاط سینوسی در پیشانی فرد احساس درد و ناراحتی خواهد کرد. البته همیشه باید توجه داشت که سینوزیت نشانه های بسیار نزدیکی با آلژی ها دارد و نباید با آنها اشتباه گرفته شود.

آلرژی علت اصلی سینوزیت


در این مطلب قصد داریم شما را با علت اصلی یا بهتر است بگوییم مهمترین علت سینوزیت آشنا سازیم. یعنی آلرژی . محققان اعلام کرده اند که کودکانی که در خانواده های مرفه زندگی می کنند و به آنها بسیار رسیدگی میشود در آینده احتمال مبتلا شدن آنها به آلرژی بسیار بیشتر از دیگران است.

کودکان روستایی زیر یک سال که در محیط زندگی خود با انواع و اقسام ویروس‌ها سر وکار دارند، احتمال ابتلای آنان به آلرژی در آینده به مراتب کمتر است زیرا فعالیت در مزرعه موجب مقاوم سازی در برابر آلرژی می‌شود بنابراین کودکان را نباید از ویروس‌ها و میکروب‌ها خیلی دور نگه داشت.

یکی از مهمترین عوامل مستعد کننده در زمینه ابتلا به سینوزیت و عفونت‌های چرکی گوش، آلرژی است. در صورت کنترل شدن آلرژی احتمال ابتلای این افراد به سینوزیت و عفونت‌های چرکی گوش کمتر می‌شود بنابراین بیمارانی که به طور مداوم سرما می‌خورند و سینوس‌های آنان چرک می‌کنند باید به پزشک مراجعه کنند چون آنان معمولا به یکی از بیماریهای زمینه‌ای مبتلا هستند که شایع‌ترین بیماری زمینه‌ای آلرژی است بنابراین آلرژی باید به طور مناسب، تشخیص داده و درمان شود.

درمان نکردن آلرژی ازعوامل بروزپولیپ وسینوزیت


عدم درمان آلرژی از جمله عوامل بروز پولیپ است و زمانی که موجب گرفتگی بینی و انسداد تخلیه سینوس ها می شود زمینه ساز عدم ترشحات سینوس و بروز سینوزیت در فرد می شود ضمن اینکه سینوزیت هم می تواند عامل تشدید کننده این بیماری باشد و باید گفت اثرات متقابلی دارند همچنین آلرژی در فرد نیز می تواند از عوامل بروز سینوزیت در فرد باشد.

سه عامل منجر به بروز سینوزیت در فرد می شود و باید گفت هر عاملی که منجر به انسداد سینوس ها شود موجب بروز سینوزیت در فرد می شود مانند پولیپ بینی همچنین گاهی ترشحات بینی از حالت عادی غلیظ تر بوده ودر اثر بیماری های زمینه ای خوب تخلیه نمی شوند و در نهایت زمینه ساز بروز سینوزیت در فرد می شوند.