خروپف و خرخر شبانه

خُرخُر شبانه موضوعی است که شاید بسیاری از آن رنج می‌برند و البته بیشتر از کسانی که به این عارضه گرفتار هستند، افرادی که باید این صدا‌ها را تحمل کنند، در عذاب و ناراحتی هستند و شاید به این فکر کنند که راه درمان موقت یا حتی دایم آن چیست؟ آیا باید حتما فرد مبتلا جراحی کند؟

صدای خروپف از طریق ورود هوا به راه های هوایی باریک ایجاد می شود و باعث می شود که گلو و بینی بلرزد. موارد درمان خروپف بوسیله جراحی و یا بدون جراحی برای از بین بردن و کاهش انسداد راه های هوایی گلو انجام می شود. به صورت تقریبی حدود ۵۰ درصد بزرگسالان به صورت تناوبی در خواب خرخر می کنند و حدود ۲۵ درصد از آنها خروپف برایشان به عنوان یک عادت شده است و اقدامی برای درمان خرخر شبانه نمی کنند. خروپف کردن اغلب در آقایان رایج است و شدت آن با افزایش سن بیشتر می شود.

دلایل اصلی خروپف چیست؟


در حالیکه ما نفس می‌کشیم، هوا در یک جریان یکنواخت از بینی و دهان ما به ریه‌های ما به داخل و خارج جریان می‌یابد. هنگامیکه ما می‌نشینیم و به آرامی نفس می‌کشیم نسبتاً صداهای معدودی وجود دارند. هنگامیکه ما ورزش می‌کنیم، هوا با سرعت بیشتری حرکت می‌کند و همچنانکه ما نفس می‌کشیم برخی صداها را تولید می‌کند. هنگامیکه ما در خواب هستیم، ناحیه پشت گلو گاهی اوقات باریک می‌شود.

همان میزان هوا که از میان این روزنه کوچکتر عبور می‌کند می‌تواند سبب شود بافت‌هایی که روزنه را احاطه می‌کنند مرتعش شوند، که به این ترتیب می‌تواند سبب صداهای خروپف شود. افراد مختلف که خروپف می‌کنند ممکن است دلایل مختلفی برای باریک شدن این ناحیه در پشت گلو داشته باشند. باریک شدن می‌تواند در بینی، دهان یا گلو باشد.

هر فردی می‌تواند خروپف کند. اغلب، افرادیکه به طور منظم خروپف نمی‌کنند پس از یک بیماری ویروسی، پس از نوشیدن الکل، یا هنگامیکه برخی داروها را مصرف می‌کنند، خروپف را گزارش خواهند کرد. مطالعات تخمین می‌زنند که 45% مردان و 35% زنان به صورت منظم خروپف می‌کنند. افرادیکه خروپف می‌کنند می‌توانند هر نوع بدنی داشته باشند.

ما اغلب یک مرد درشت هیکل با یک گردن کلفت را به عنوان یک خروپف کننده تصور می‌کنیم. هر چند، یک زن لاغر با یک گردن باریک می‌تواند به همان بلندی خروپف کند. به طور معمول، به مرور که افراد مسن‌تر می‌شوند و افزایش وزن پیدا می‌کنند، خروپف بدتر می‌شود.

تنفس دهانی و خروپف

همانطور که در بالا بحث شد، ما به طور طبیعی می‌خواهیم که از طریق بینی تنفس کنیم. به دلیل انسداد راه‌های بینی برخی افراد نمی‌توانند از طریق بینی‌شان تنفس کنند. این مسئله می‌تواند با انحراف تیغه، آلرژیها، عفونت‌های سینوسی، تورم مخروط ها، یا آدنوئیدهای بزرگ ایجاد شود.

در بالغین، معمولترین علل انسداد انحرافات تیغه‌ای ناشی از شکستگی بینی یا تورم بافتی ناشی از آلرژیها هستند. در کودکان، اغلب آدنوئیدهای بزرگ علت انسداد هستند. بنابراین افراد با انسداد راه هوایی بینی که باید از طریق دهانشان تنفس کنند گاهی اوقات "دهانی تنفس کننده" نامیده می‌شوند. بیشتر دهانی تنفس کنندگان خروپف می‌کنند، زیرا جریان یافتن هوا از طریق دهان سبب ارتعاش قویتر بافت‌ها می‌شود.

وضعیت خوابیدن و خروپف

هنگامیکه ما خواب هستیم، معمولاً (اگر چه نه همیشه) دراز می‌کشیم. جاذبه جهت فشار آوردن روی تمام بافت‌های بدن عمل می‌کند، اما بافت‌های گلو نسبتاً نرم و شل هستند. بنابراین، هنگامیکه ما روی پشت خود دراز می‌کشیم، جاذبه سقف دهان، زبان کوچک و زبان را به سمت عقب فشار می‌دهد. این مسئله اغلب راه هوایی را جهت ایجاد تلاطم در جریان هوا، ارتعاش بافت و خروپف باریک می‌کند.

داروها و الکل و خروپف

علت ریشه‌ای خروپف ارتعاش بافت‌ها در حین تنفس کردن است. برخی داروها مثل الکل می‌توانند منجر به افزایش شل شدن در طی خواب شوند. همچنان که عضلات سقف دهان، زبان، گردن و گلو بیشتر شل می‌شوند، کلاپس‌های راه هوایی بیشتر می‌شود. این مسئله منجر به کوچکتر شدن راه هوایی و ارتعاش بافتی بیشتر می‌شود.

 

مشکل افرادی که خروپف می کنند


افرادی که خروپف می کنند ممکن است یکی از مشکلات زمینه ای زیر را داشته باشند :

- راه های هوای بینی مسدود شده

در یک بینی گرفته یا کیپ شده برای کشیدن هوا به داخل نیاز به تلاش بیشتری می باشد. این حالت یک مکش شدید در گلو ایجاد می کند و بافت نرم گلو را به هم می چسباند و باعث خروپف می شود. بنابراین خروپف اغلب فقط در زمان فصل آلرژی یا سرماخوردگی یا عفونت سینوسی رخ می دهد.

همچنین بدشکلی بینی یا دیواره بینی از قبیل انحراف تیغه بینی (تغییر شکل دیواره ای که یک سوراخ بینی را از دیگری جدا می کند) می تواند باعث چنین انسدادی شود.

- تنگی مادرزادی بینی و حلق

- پولیپ بینی

- احتقان بینی

- بزرگی لوزه ها

کودکان با لوزه های بزرگ اغلب خروپف می کنند.

- بزرگی زبان

- چاقی

افراد چاق دارای بافت حجیم گردن هستند.

- بلندی کام نرم و زبان کوچک

- معمولا خوابیدن در حالت طاق باز، خرخر را تشدید می كند.

اگر دارای شرایط زیر هستید حتما با پزشک مشورت کنید


  • در حالی از خواب می پریدکه احساس خفگی می کنید
  • خروپف شما دیگران را کلافه کرده‌اس
  • وقتی از خواب بیدار می‌شوید، احساس سرحالی نمی‌کنید
  • در طول روز خسته هستید
  • با سر درد از خواب بیدار می شوید
  • نمی‌توانید تمرکز کنید و یا مسائل را به خاطر بسپارید
  • اطرافیان‌تان متوجه شوند که برای چند ثانیه نمی توانید نفس بکشید

درمان خرخر


بسته به علت خرخر، درمان آن هم متفاوت خواهد بود. طبیعی است برای کسی که دارای اضافه وزن است، کاهش وزن بسیار سودمند خواهد بود. اگر خرخر با وقفه تنفسی همراه نباشد، با اقدامات ساده به میزان زیادی می توان از شدت آن کاست، ولی اگر خرخر شدید باشد و با وقفه تنفسی نیز همراه باشد، معمولا با این مراقبت ها مشکلات برطرف نمی شود و ممکن است نیاز به جراحی باشد.

اقداماتی را که در موارد خرخر خفیف به بیماران توصیه می کنیم به شرح زیر است:

- کاهش وزن اضافی در صورت چاق بودن

- ترک مصرف الکل و سیگار

- اصلاح وضعیت خواب: در حالت طاقباز خرخر تشدید می شود. اگر فردی که خرخر می کند عادت دارد طاق باز بخوابد باید کاری کنیم که حتما به پهلو بخوابد. برای این کار روش هایی وجود دارد، مثلا به پشت پیراهن وی جیبی دوخته و داخل این جیب وسیله ای مثل توپ تنیس قرار دهیم. وقتی بیمار طاقباز بخوابد توپ ناراحتش می کند و در نتیجه به طور ناخودآگاه غلط زده و به پهلو می خوابد.

- استفاده از گشاد کننده سوراخ بینی برای کسانی که علت خرخرشان انسداد بینی است و انسداد بینی آنها به نحوی است که با عمل جراحی قابل اصلاح نیست و یا این که بیمار تمایلی به عمل ندارد. این گشاد کننده وسیله ای است که سوراخ های بینی را از هم باز کرده و باعث خواهد شد انسداد هنگام خواب کمتر شده و مریض راحت تر باشد. این وسایل را می توان از داروخانه ها تهیه نمود.

- استفاده از ماسک برای کسانی که قادر به استفاده از گشادکننده ها نیستند . عملکرد ماسک بدین صورت است که هوا با فشار بیشتری وارد بینی شده و این فشار مسیر داخل بینی را باز می کند. اشکال ماسک این است که ممکن است تحمل آن برای بیمار راحت نباشد.

- جراحی: روش آخر برای درمان خرخر، جراحی است. اگر کسی با اقدامات بالا نتیجه نگرفت، باید جراحی کند. عمل با دو روش ساده و رایوفرکونسی قابل انجام است. نام این عمل فارنگوپالاتواولوپلاستی است. در این عمل لوزه ها برداشته شده و چین قدامی و خلفی لوزه به یکدیگر دوخته می شود. سپس زبان کوچک مقداری کوتاه می شود و نهایتا کام نرم در چند نقطه با استفاده از رادیو فرکونسی یا کوتر تحریک می شود. این کار باعث سفتی و جمع تر شدن کام نرم می شود. معمولا این عمل به میزان زیادی کمک کننده است و مشکل بیمار را تا حد زیادی برطرف خواهد نمود.